Thời gian để phổi của bạn phục hồi sau tổn thương do vaping gây ra khác nhau tùy theo từng cá nhân. Thông thường, bạn có thể thấy hơi thở được cải thiện đáng kể trong vòng 1-3 tháng sau khi ngừng vaping. Trong vòng 3-12 tháng, tổn thương lâu dài ở phổi có thể bắt đầu được chữa lành. Nhưng một số thiệt hại lâu dài do vaping gây ra có thể không thể khắc phục được, vì vậy lời khuyên tốt nhất là bạn nên ngừng sử dụng nó càng sớm càng tốt.
Thành phần chính trong thuốc lá điện tử và tác dụng của chúng đối với phổi
Tác dụng của Nicotin
Nicotine là một trong những thành phần chính trong chất lỏng thuốc lá điện tử và là chất gây nghiện có trong thuốc lá truyền thống. Mặc dù nồng độ của chất này trong thuốc lá điện tử có thể khác nhau tùy theo nhãn hiệu và loại nhưng nói chung, hàm lượng nicotine dao động từ 0,3% đến 2,4%. Hít phải nicotin trong thời gian dài có thể gây viêm đường hô hấp và giảm chức năng phổi. Theo Wikipedia, nicotin còn có thể gây ra bệnh tim mạch, giảm đáp ứng miễn dịch và gây tổn thương trực tiếp đến tế bào phổi.
Tác dụng của Propylene Glycol và Glycerin
Propylene glycol và glycerin là hai thành phần chính khác trong chất lỏng thuốc lá điện tử. Chúng thường được sử dụng làm chất pha loãng trong chất lỏng thuốc lá điện tử và làm cơ sở để tạo ra hơi. Hít phải hai chất này có thể gây khô miệng, đau họng và các triệu chứng hô hấp thoáng qua khác. Trong khi propylene glycol và glycerin được coi là tương đối an toàn, thì độ an toàn của việc hít phải lượng lớn cả hai loại hóa chất này trong thời gian dài vẫn chưa rõ ràng. Ở nhiệt độ cao, các hợp chất này có thể bị phân hủy tạo ra các chất có hại. Ví dụ, Wikipedia đề cập rằng glycerol có thể tạo ra aldehyd có hại ở nhiệt độ cao.
Rủi ro sức khỏe của các chất phụ gia khác
Chất lỏng thuốc lá điện tử cũng có thể chứa nhiều chất phụ gia khác như hương vị, màu sắc và các hóa chất khác. Tính an toàn lâu dài qua đường hô hấp của các chất phụ gia này chưa được nghiên cứu đầy đủ. Một số báo cáo chỉ ra rằng một số chất phụ gia có thể gây tổn hại trực tiếp đến tế bào phổi. Ví dụ, một số thành phần hương vị đã được phát hiện là nguyên nhân gây ra bệnh "phổi bỏng ngô", một bệnh phổi hiếm gặp và nghiêm trọng. Ngoài ra, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nồng độ của một số hóa chất trong thuốc lá điện tử, chẳng hạn như formaldehyde, có thể vượt quá phạm vi an toàn cho sức khỏe trong một số điều kiện sử dụng nhất định. Theo Wikipedia, formaldehyde là chất gây ung thư ở người và việc hít phải lâu dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
Sử dụng thuốc lá điện tử liên quan đến các vấn đề về sức khỏe phổi
Viêm phổi do thuốc lá điện tử
Thuốc lá điện tử có liên quan đến một loại bệnh viêm phổi cụ thể gọi là thuốc lá điện tử hoặc tổn thương phổi liên quan đến sản phẩm hút thuốc (EVALI). Các triệu chứng điển hình của EVALI bao gồm khó thở, ho dai dẳng, đau ngực, sốt và hạ thân nhiệt. Tỷ lệ tử vong liên quan đến EVALI là 2,7% vào năm 2019. Theo Wikipedia, loại viêm phổi này có liên quan đến các sản phẩm thuốc lá điện tử có chứa vitamin E acetate. Chất này có thể gây viêm nặng khi hít vào phổi.
Thuốc lá điện tử và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)
COPD là một bệnh hô hấp mãn tính với các triệu chứng chính bao gồm khó thở, ho dai dẳng và khó thở. Sử dụng thuốc lá điện tử trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh COPD. Một nghiên cứu cho thấy người sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ mắc bệnh COPD cao gấp đôi so với người không hút thuốc. Điều này có thể là do tình trạng viêm và tổn thương phổi liên tục do một số thành phần trong thuốc lá điện tử gây ra, chẳng hạn như nicotin và các hóa chất khác.
Thuốc lá điện tử liên quan đến bệnh hen suyễn
Hen suyễn là một bệnh hô hấp mãn tính với các triệu chứng chính là khó thở, thở khò khè và ho dai dẳng. Sử dụng thuốc lá điện tử có thể gây ra cơn hen suyễn hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng hen suyễn hiện có. Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cao gấp 1,5 lần so với những người không sử dụng. Điều này có thể liên quan đến hương vị và các chất phụ gia khác trong thuốc lá điện tử, vì chúng có thể gây kích ứng đường hô hấp và gây viêm.
Làm thế nào phổi phục hồi sau chấn thương vaping
Giai đoạn phục hồi ban đầu ({0}} tháng)
Hầu hết mọi người sẽ trải qua một số thay đổi thể chất đáng chú ý trong vài tháng đầu tiên ngừng vaping. Hơi thở có thể trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt là khi hoạt động thể chất. Ngoài ra, các triệu chứng ho dai dẳng và khó thở trước đây liên quan đến vaping có thể giảm hoặc biến mất. Theo Wikipedia, nhịp thở bình thường là 12-20 lần/phút, nhưng trong giai đoạn này, nhịp thở của những người từng sử dụng thuốc lá điện tử trước đây có thể tăng nhẹ và sau đó dần trở lại mức bình thường.
Giai đoạn phục hồi trung gian ({0}} tháng)
Trong giai đoạn này, một số tổn thương lâu dài ở phổi có thể bắt đầu được sửa chữa. Mạng lưới mao mạch trong phổi có thể được sửa chữa và tái tạo, giúp quá trình trao đổi oxy hiệu quả hơn. Theo một số nghiên cứu, chức năng phổi có thể cải thiện khoảng 10% trong giai đoạn này. Ngoài ra, các rủi ro sức khỏe khác liên quan đến vaping, chẳng hạn như huyết áp cao và nhịp tim tăng, cũng có thể bắt đầu trở lại bình thường.
Phục hồi lâu dài và những hậu quả tiềm ẩn
Hầu hết các vấn đề sức khỏe liên quan đến vaping có thể đã được cải thiện đáng kể một năm sau khi ngừng sử dụng thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc lá điện tử trong thời gian dài có thể gây ra tổn thương không thể phục hồi cho phổi. Ví dụ: một số người sử dụng thuốc lá điện tử có thể thấy rằng họ dễ mắc bệnh phổi hơn những người không hút thuốc hoặc chức năng phổi của họ suy giảm với tốc độ nhanh chóng. Điều này có thể liên quan đến tổn thương lâu dài đối với các tế bào phổi do một số hóa chất trong thuốc lá điện tử gây ra, chẳng hạn như formaldehyde và các chất có hại khác.
Làm thế nào để tăng cường sức khỏe và phục hồi phổi
Ngừng hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động
Cách trực tiếp nhất là ngừng hút thuốc. Cả thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử đều chứa các hóa chất có hại cho phổi. Ngừng hút thuốc có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh phổi và tăng tốc độ phục hồi của phổi. Ngoài việc tránh hút thuốc trực tiếp, điều quan trọng là tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động. Khói thuốc thụ động chứa nhiều hóa chất độc hại cũng có hại cho người không hút thuốc.
Bài tập tăng cường và luyện thở
Tập thể dục rất tốt cho sức khỏe phổi vì nó giúp tim và phổi của bạn khỏe mạnh hơn. Nên tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải ít nhất 150 phút mỗi tuần, chẳng hạn như đi bộ nhanh hoặc đạp xe. Các bài tập thở là một cách khác giúp cải thiện chức năng phổi, đặc biệt đối với những người có vấn đề về hô hấp. Độ đàn hồi và khả năng của phổi có thể được cải thiện bằng cách sử dụng máy tập hoặc thực hiện các bài tập thở cụ thể.
Tăng lượng thực phẩm chống oxy hóa
Chất chống oxy hóa trong thực phẩm có thể giúp chống lại stress oxy hóa liên quan đến hút thuốc. Nên tăng cường ăn các thực phẩm giàu vitamin C và E như cam, dâu tây, hạnh nhân và rau bina. Thực phẩm chống oxy hóa có thể tăng cường sức khỏe của phổi bằng cách giúp giảm tổn thương gốc tự do cho phổi.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Kiểm tra chức năng phổi thường xuyên và kiểm tra sức khỏe có thể phát hiện sớm các vấn đề về phổi để có thể điều trị kịp thời. Điều này không chỉ theo dõi sức khỏe phổi mà còn đánh giá các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn khác, chẳng hạn như bệnh tim mạch hoặc tiểu đường. Nên kiểm tra sức khỏe toàn diện hàng năm, đặc biệt đối với những người hút thuốc hoặc có vấn đề về hô hấp.